POKA YOKE
Zarządzanie Jakością

POKA YOKE metodą uniknięcia błędów

Czy zadawałeś sobie kiedyś pytanie czy jest możliwe zaprojektowanie procesu w taki sposób, aby nie wymagał on zewnętrznej kontroli jakości bez ryzyka wyprodukowania wyrobu niezgodnego. Oczywiście, że jest to możliwe a dokładnie udowodnił to 50 lat temu japoński inżynier, który zapoczątkował system POKA YOKE. W trakcie swojej kariery inżynier ten wyodrębnił 3 rodzaje podejścia do „mistake proofing” i rozpowszechniał filozofię zerowej kontroli jakości.

Kim jest twórca metody POKA YOKE

Pan Shingeo Shingo przez długi czas pracował nad stworzeniem systemu, który uniemożliwiałby popełnianie błędów bez angażowania zewnętrznych sił jakości. W języku japońskim nazwa systemu ewoluowała kilkukrotnie, aby przybrać obecny kształt „POKA YOKE” od słów poka – nieświadomy błąd i yokeru – unikać. Shingeo wydał niesamowitą książkę dotyczącą rozległej filozofii „mistake proofing” i metodzie zerowej kontroli jakości ( Zero Quality Control: Source inspection and poka yoke system ).

Czym jest POKA YOKE ?

POKA YOKE jest to metoda kontroli jakości dająca 100% weryfikację zgodności wykonania danej charakterystyki kontrolowanego detalu. Pisząc prościej jest to systemowe rozwiązanie wykorzystujące odpowiednie oprzyrządowanie, narzędzia lub czujniki, które zapewnia przekazanie do dalszych procesów detalu zgodnego. Warto dodać, że ta kontrola odbywa się bez angażowania zewnętrznej kontroli i najczęściej jest samoistnie wymuszona jako część procesu.

Trzy rodzaje POKA YOKE

Pierwszym rodzajem POKA YOKE są wszystkie te narzędzia które bezpośrednio kontaktują się z kontrolowanym przedmiotem. Jako przykład świetnie posłużą nam przyrządy spawalnicze które mają za zadanie uniemożliwienie niepoprawnego ułożenia detali przygotowanych do spawania. Dopiero gdy wszystkie komponenty znajdują się na swoim miejscu w narzędziu i są kompletne spawacz może przystąpić do pracy.

Drugi rodzaj to systemy uniemożliwiające przejście do kolejnej operacji, jeżeli poprzednia nie została zakończona poprawnie. Przykładem tego rodzaju mogą być zautomatyzowane systemy wizualne dla procesów montażowych. Sensory wizualne porównują zmontowane elementy z zapisanym w bazie detalem idealnym. Ten proces odbywa się przy wykorzystaniu kamer i oprogramowania, które porównuje zdjęcia. Jeżeli oprogramowanie wykryje brak jakiegoś komponentu informuje o powstaniu błędu. Systemy wizualne często stosuje się do zliczania ilości przy dużych seriach produkcyjnych.

Trzeci rodzaj POKA YOKE to system, który wymaga potwierdzenia zgodności sekwencji operacji. Tutaj jako przykład posłużą nam klucze dynamometryczne z zadanym momentem dokręcania. Nie ma możliwości dokręcenia śruby innym momentem, a narzędzie samo potwierdza zgodność wykonanej operacji. Innym przykładem są odpowiednio skonfigurowane systemy ERP w których operatorzy potwierdzają wykonywane przez siebie operacie w czasie rzeczywistym. System zabezpiecza nas przed przejściem do następnej operacji bez potwierdzenia wykonania operacji poprzedzających ( system ERP np. SAP )

POKA YOKE Druk 3D VW

Wdrożenie POKA YOKE jak zrobić to dobrze ?

Wdrażanie takich systemów jak POKA YOKE musi mieć swoje podłożenie ekonomiczne w organizacji. Teoretycznie każdy proces można zaprojektować tak, aby spełniał zasady „mistake proofing”, ale niestety koszty mogą przewyższyć wartość dodaną. Najlepiej rozpocząć wdrażanie systemu od najbardziej problematycznych operacji. POKA YOKE idealnie sprawdza się jako wdrożenie akcji korekcyjnych po wystąpieniu reklamacji klienta. Wdrażanie systemów POKA YOKE często jest efektem analizy FMEA ( analiza ryzyka i akcji minimalizujących to ryzyko ). Wielokrotnie również stosuje się tego rodzaju systemy w połączeniu z wymaganiami bezpieczeństwa. Przy implementacji systemów POKA YOKE warto pamiętać, że w dłuższej perspektywie stosowanie tego typu systemów może skutkować zmniejszeniem świadomości załogi na temat produktów. Pracownicy po czasie mają skłonność ślepo wierzyć dostępnemu narzędziu i mogą nie zauważyć gdy się ono zużyje i nie zareagują w odpowiednim czasie a do obiegu dostaną się wadliwe komponenty.

O czym warto Pamiętać wdrażając POKA YOKE

  1. Zdefiniuj dokładnie operację lub proces, który chcesz zabezpieczyć przed błędami ( wyznacz obszar, który generuje błędy kosztowne dla twojej organizacji)
  2. Przeprowadź analizę 5Why, aby zidentyfikować wszystkie przyczyny problemu
  3. Dobierz rodzaj POKA YOKE
  4. Zaprojektuj POKA YOKE
  5. Przetestuj swoje rozwiązanie ( zrób niedoskonały prototyp, zamów testowy wydruk 3D zanim zbudujesz docelowe rozwiązanie )
  6. Zleć wykonie oprzyrządowania, oprogramowania, wydruków 3D lub innych niezbędnych narzędzi.
  7. Przeprowadź szkolenie dla operatorów
  8. Sprawdź działanie po 100 lub 1000 detalach, produktach
  9. Wprowadź zmiany

POKA YOKE z drukarki 3D

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *